FÖSTUDAGSHUGLEIÐINGAR UM FJÖLBREYTILEIKA

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu?

Vinstrið vill styðja betur við og efla Bjarkarhlíð, sem er samstarfsverkefni Reykjavíkurborgar og fleiri aðila. Þar er unnið mikilvægt starf í stuðningi við þolendur ofbeldis, á þeirra forsendum. Vinstrið vill að stöðugildum verði fjölgað til að mæta eftirspurn eftir þjónustunni í Bjarkarhlíðar og að ráðgefandi hlutverk sérfræðinga sem þar starfa verði aukið varðandi stefnumótun innan borgarinnar. 

Að sama skapi er brýnt að efla forvarnarstarfsemi Jafnréttisskóla Reykjavíkur. Vinstrið vill leggja til að borgin vinni að vitundarvakningu um heilbrigð/óheilbrigð sambönd í samvinnu við fagaðila í málaflokknum, t.d. Stígamót og Kvennaathvarfið.

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Vinstrið vill styrkja starfsemi félagsmiðstöðva þar sem starfsfólk á í miklu og mikilvægu sambandi við börn og unglinga. Fræðsla um jafnréttismál þarf að vera til staðar fyrir allt starfsfólk  sem kemur nálægt starfi með eða þjónustu við börn og ungmenni. Nauðsynlegt er að borgin beiti sér fyrir samstarfi við íþróttafélögin um slíka fræðslu, þar þarf að gera betur. Jafnréttisskóli Reykjavíkur er þar í lykilhlutverki og brýnt er að styðja og styrkja skólann áfram til góðra verka.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldi forvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Vinstrið mun af einurð halda áfram vinnu við að styrkja kynfræðslu og ofbeldisforvarnir í grunnskólum í samstarfi við skólasamfélagið. Verið er að innleiða kynjafræði sem skyldufag í réttindanámi kennara, sem er vel, auk þess sem ríkið hefur sett fram áætlun um forvarnir gegn kynferðis- og kynbundnu ofbeldi barna og ungmenna. Verandi stærsta sveitarfélagið með flesta skóla, á Reykjavíkurborg að sjálfsögðu að vinna eftir þeirri áætlun og fylgja lögum um jafnrétti kynjanna, ekki síst 15. gr. sem snýr að menntakerfinu.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Vinstrið vill halda áfram samstarfi við Samtökin 78 um regnbogavottun vinnustaða borgarinnar og efla fræðslu. Okkur er umhugað um öryggi allra og ekki síst hinsegin fólks. Við viljum styrkja starfsemi Hinsegin félagsmiðstöðvar og tryggja rekstur hennar. Fræðsla er lykilatriði í þessum málaflokki líkt og öðrum jafnréttismálum og hana viljum við efla sem víðast.

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Vinstrið styður heilshugar þá vinnu að endurmeta virði kvennastarfa sem hafa sögulega og kerfisbundið verið vanmetin. Hefðbundin kvennastörf eru mörg starfanna á vegum borgarinnar og við viljum gæta þess að kjör þeirra sem störfin vinna séu mannsæmandi og sanngjörn. Vinstrið leggur mikla áherslu á félagslega velferð og við viljum útrýma fátækt í borginni. Launakjör hinna lægst launuðu eru þar lykilþáttur. Einnig viljum við snúa við þeirri þróun að útvista ýmsa þjónustu þar sem það hefur sýnt sig að slíkt bitnar helst á láglaunafólki, t.d. við ræstingar þar sem meirihlutinn sem þar vinna eru konur af erlendum uppruna. 

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

Veita þarf þeim sem eiga rétt á NPA þann stuðning án tafar. Um er að ræða lögbundna þjónustu og nú er fólk að bíða eftir stuðningi. Það þarf að tryggja fullnægjandi og stöðuga fjármögnun svo stuðningurinn virki eins og henni er ætlað. Varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík þá þarf að hlusta á raddir þeirra sem best þekkja til og hagsmunasamtaka líkt og Öryrkjabandalagsins. Vinstrið fylgir hugmyndafræðinni: ,,Ekkert um okkur án okkar” þegar kemur að þessum málum sem öðrum.

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Vinstrið telur að það hafi verið óheillaskref að færa þjónustuna frá sveitarfélögunum. Hjá Reykjavíkurborg er mikil reynsla og þekking til staðar á málaflokknum. Vinstrið mun beita sér fyrir því að borgin vakti þróun þjónustunnar hjá ríkinu og veiti því virkt aðhald, sem og fylgist með stöðu íbúa Reykjavíkur sem eru umsækjendur um alþjóðlega vernd og grípi til aðgerða til að mannrétti þeirra séu virt. Um er að ræða viðkvæman hóp og oft eru börn þar á meðal.

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig út úr slíkum aðstæðum?

Við í Vinstrinu treystum á sérfræðiþekkingu þeirra sem að málaflokknum starfa, s.s. Stígamótum, Bjarkarhlíð, Kvennaathvarfinu og fleirum. Við munum leita til þeirra varðandi þá málaflokka sem þau þekkja best og skipuleggja aðgerðir í samstarfi við þau. Mikilvægt er einnig að halda áfram að fræða starfsfólk Reykjavíkurborgar um einkenni mansals og hvernig hægt er að koma ábendingum á framfæri við rétta aðila (lögreglu, stéttarfélög) ef grunur vaknar um slíkt. Borgin er með þjónustusamning við Stígamót til loka árs 2027 sem byggir á stuðningi og ráðgjöf. Þá er mikilvægt að byggja samfélagið þannig að grunnþarfir allra séu tryggðar hvað varðar aðgengi að húsnæði og framfærslu. 

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Vinstrinu er mjög umhugað um velferð allra borgarbúa og þá alls ekki síst þeirra jaðarsettu. Meðal frambjóðenda Vinstrisins eru fulltrúar innflytjenda, fólks sem hefur búið við fátækt, hinsegin samfélagsins, fólks sem hefur upplifað kynþáttafordóma á eigin skinni, notenda NPA, femínista og fleiri hagsmunahópa og raddir þeirra hljóma hátt í allri starfsemi framboðsins. Þau eru ekki upp á punt. Þeirra raddir og þekking munu fylgja okkur í ráðhúsið og halda áfram að hljóma þar í þeirri vinnu sem viðkemur hverjum hópi hverju sinni.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? 

Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Vinstrið vill ekki leggja Mannréttindaskrifstofu Reykjavíkur niður og leggur mikla áherslu á að allir jaðarsettir hópar í borginni eigi þar rödd og fái þar áheyrn. Okkur þykir mikilvægt að taka ekki ákvarðanir um hópa fólks án aðkomu fulltrúa hópsins sjálfs og munum kalla eftir samráði og sérfræðiþekkingu þeirra sem málin varða hverju sinni. 

Þá leggur Vinstrið einnig áherslu á að borgin fylgi enn betur eigin verklagi um að jafnréttisskimanir og jafnréttismat sé framkvæmt á umfangsmiklum verkefnum og aðgerðum borgarinnar áður en þær koma til framkvæmda, til að hægt að sé að bregðast við niðurstöðu greininga og gera úrbætur á tillögunum í þágu jafnréttis ef þarf.

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu? 

Við lítum á kynbundið ofbeldi sem eitt alvarlegasta jafnréttis- og mannréttindamál samtímans og teljum að sveitarfélög hafi mikilvægt hlutverk í að bregðast við því. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, dómsmálaráðherra Viðreisnar, hefur lagt áherslu á að ofbeldi gegn konum og stúlkum sé ein stærsta ógn við mannréttindi í dag og að það þurfi að berjast gegn því af fullum þunga. Við viljum sjá öflugri og aðgengilegri þjónustu fyrir þolendur, þar sem stuðningur er veittur fljótt og án flækjustigs. Það þarf að tryggja gott samstarf milli borgar, heilbrigðiskerfis og lögreglu svo fólk detti ekki á milli kerfa.

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Þar skipta forvarnir miklu máli. Við viljum styrkja fræðslu í skólum og samfélaginu um mörk, samskipti og virðingu, og taka sérstaklega á nýjum áskorunum eins og stafrænu ofbeldi sem hefur aukist á síðustu árum.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldisforvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Við erum ekki tilbúin með formlegar aðgerðir í þessum efnum, en við erum mjög jákvæð gagnvart því og er það í takti við áherslu Viðreisnar í ríkisstjórn.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Við viljum að Reykjavík sé borg þar sem hinsegin fólk nýtur frelsis, öryggis og virðingar í daglegu lífi. Viðreisn leggur áherslu á að baráttunni fyrir jöfnum réttindum sé ekki lokið og að taka þurfi skýra afstöðu gegn hvers kyns hatri og mismunun. Samtökin ’78 hafa gegnt veigamiklu hlutverki í að efla vitund almennings um stöðu hinsegin fólks á Íslandi og á að hafa burði til að halda því mikilvæga starfi áfram.

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Frjálslyndi, frelsi og jafnrétti er leiðarstef Viðreisnar á öllum sviðum. Við viljum uppræta kynbundinn launamun og jafna stöðu kynja á vinnumarkaði með sérstakri áherslu á bætingu kjara kvennastétta. Við viljum tryggja að jafnréttislöggjöf á vinnumarkaði nái til hinsegin fólks og stuðli að jöfnum tækifærum, óháð kyni, kynhneigð eða kyneinkennum.

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

Við viljum samfélag án aðgreiningar þar sem fólk með fötlun getur tekið virkan þátt og sjálfsákvörðunarréttur hvers og eins er virtur. Við styðjum áframhaldandi innleiðingu notendastýrðrar persónulegrar aðstoðar (NPA), ætlum að fjölga búsetuúrræðum og vinna markvisst á biðlistum. Viðhafa skal samráð við fatlað fólk á öllum stigum í anda hugmyndafræðinnar „ekkert um okkur án okkar“. Við viljum tryggja atvinnuþátttöku fatlaðs fólk. Fjölga má hlutastörfum og auka sveigjanleika á vinnumarkaði. Auka þarf samstarf borgarinnar við atvinnulífið á þessu sviði.

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Viðreisn styður við fjölbreytt samfélag og vill auðvelda öllum að aðlagast íslenskri menningu. Við teljum að sveitarfélög eigi að gegna virku hlutverki í því að taka á móti fólki sem sækir um alþjóðlega vernd og styðja það til þátttöku í samfélaginu. Hvort þjónustan sé á hendi ríkis eða sveitarfélaga skiptir minna máli en að hún sé samfelld, mannleg og virki í raun. Við leggjum líka áherslu á inngildingu og jafna þátttöku. Þess vegna viljum við að allir með íslenska kennitölu fái kosningarétt í sveitarstjórnarkosningum. Það er eðlilegt að fólk sem býr hér og er hluti af samfélaginu hafi rödd í þeim málum sem snerta daglegt líf þess.

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig útúr slíkum aðstæðum?

Við lítum á vændi og mansal sem alvarlegt mannréttinda- og jafnréttismál. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, dómsmálaráðherra Viðreisnar, hefur lagt sérstaka áherslu á aðgerðir gegn mansali og að það þurfi að vera í forgangi, enda ein alvarlegasta birtingarmynd kynbundins ofbeldis. Til að sporna gegn þessu þarf að vinna á tveimur vígstöðvum. Annars vegar með forvörnum og aðgerðum gegn skipulagðri brotastarfsemi, og hins vegar með því að styðja betur við þau sem eru í slíkum aðstæðum. Við viljum tryggja að fólk sem vill komast út úr vændi eða mansali hafi aðgang að öruggu húsnæði, ráðgjöf og félagslegum stuðningi. Það þarf líka að vera raunhæfur möguleiki á atvinnu eða virkniúrræðum svo fólk geti byggt upp líf sitt á ný. Við leggjum sérstaka áherslu á að hlúa að þolendum og veita þeim viðeigandi aðstoð og stuðning, enda er það lykilatriði í allri baráttu gegn mansali. Samstarf við félagasamtök skiptir þar miklu máli. Þau hafa oft bestu innsýnina í stöðuna og geta veitt stuðning sem kerfið nær ekki alltaf að sinna.

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Við teljum mikilvægt að horfa á mannréttindamál með heildstæðum hætti og taka mið af því að fólk upplifir mismunun á ólíkan hátt. Þess vegna viljum við að sjónarhorn jaðarsettra hópa sé raunverulega hluti af stefnumótun, sérstaklega í velferðar- og skólamálum þar sem þjónustan skiptir mestu máli í daglegu lífi. Á sama tíma teljum við að mannréttindamál eigi ekki að vera afmörkuð við eina skrifstofu í ráðhúsinu eða eitt ráð. Við höfum lagt til að verkefni mannréttindaskrifstofu verði færð inn í fagráð borgarinnar og unnin þar sem þau eiga heima, til dæmis í velferðar-, skóla- og þjónustumálum. Með því má ná meiri fókus og betri tengingu við raunverulega þjónustu. Markmiðið er að jafnrétti verði ekki sérverkefni heldur hluti af allri starfsemi borgarinnar.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Við teljum að mannréttindamál eigi að vera hluti af allri starfsemi borgarinnar, ekki afmörkuð við eina skrifstofu. Þess vegna höfum við lagt til að verkefni mannréttindaskrifstofu verði færð nær kjarnastarfsemi borgarinnar og unnin innan þeirra sviða þar sem þau skipta mestu máli. Það þýðir ekki að verkefnin hverfi. Við viljum styrkja þau með því að færa ábyrgðina út í kerfið sjálft, þar sem ákvarðanir eru teknar og þjónustan veitt. Með því teljum við að hægt sé að ná meiri árangri og tryggja að jafnréttissjónarmið hafi raunveruleg áhrif í daglegu starfi, ekki bara á pappír. Lagaskyldur um jafnrétti og samþættingu kynjasjónarmiða standa að sjálfsögðu áfram. Við viljum uppfylla þær með skýrari ábyrgð innan sviða, betri eftirfylgni og því að tengja mannréttindamál beint við fjármál, forgangsröðun og þjónustu. Í grunninn snýst þetta um að færa fókusinn frá yfirbyggingu yfir í framkvæmd.

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu? 

Við viljum styðja með auknari hætti við nauðsynleg úrræði eins og Kvennaathvarfið og Stígamót. Það þarf alltaf að vera til staðar slíkt neyðarúrræði sem grípur fólk sem flýr ofbeldisaðstæður. Til heildarlausna litið þá er margt við grunnþjónustu og lífsskilyrði í borginni sem þarf að laga, einna helst húsnæðismálin. Það aftrar mörgu fólki að flýja ofbeldisaðstæður að hafa ekki efni á því að fara eitt á leigumarkaðinn og jafnvel þótt fólk vilji það, þá eru hundruðir að sækja um sömu íbúðirnar á sama tíma og fáir valkostir. Það eitt að tryggja stóraukið framboð af óhagnaðardrifnu húsnæði væri stórt skref fyrir lífskjör margra, en ekki síst fólks sem situr fast í húsnæðisúrræði með ofbeldismanneskju. Það er engin auðveld lausn hér, en málaflokkurinn er grafalvarlegur og þörfin mikil. Í stefnu okkar um jafnréttismál má lesa ýmislegt sem við myndum vilja gera með krafti Alþingis, en á sveitarstjórnarstigi eru þær valdheimildir takmarkaðri, enda varða endurskoðun á viðmiðum dómstóla og löggæslu og mörgu öðru því tengdu. Á sveitarstjórnarstigi er alltaf hægt að vekja athygli og styðja við félagasamtök sem gera það líka, en grunnverkefnið er grunnþjónustan og svo stuðningur við baráttusamtök, hvort sem er í orði eða gjörðum. Þar erum við.

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Sósíalistar hafa enga sérstaka stefnu um áhrifavalda á internetinu, en í stefnu okkar um jafnréttismál má lesa skýrt að við stöndum algerlega við þá hugsjón að allt fólk hafi jöfn réttindi til lífs og þess að skilgreina sig sjálf á eigin forsendum, að vinna skuli með öllu móti gegn ofbeldi, mismunun og fordómum og við höfnum algerlega skilgreindum kynjahlutverkum, hvort sem er úr fortíð eða nútíð. Listi okkar í Reykjavík er leiddur af 25 ára ungri konu, Silju Sóley Birgisdóttur og í 2. sæti er kona á sjötugsaldri, Sigrún Unnsteinsdóttir. Í efstu 5 sætum eru þrjár konur. Fyrirmyndir skipta líka máli.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldisforvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Við teljum kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldisforvarnir allt þarfaþing í skólum borgarinnar og styðjum það starf heils hugar og að bæta í.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Það má endurtaka fyrri svör að mestu, því það sama gildir um hinsegin fólk og þeirra öryggi. Við vitum af sögum leigjenda að hinsegin fólk, sérstaklega trans fólk, á leigumarkaði á sérstaklega erfitt með að fá svör frá leigusölum á leigumarkaði, alltof oft stjórnast val leigusala af huglægu mati og þar með fyrirfram gefnum sleggjudómum og fordómum. Húsnæðisöryggi er þannig mjög mikilvægt hinsegin fólki og trans fólki, sérstaklega í lágtekjustöðu. Innan þess samfélags er stéttaskipting vandamál líkt og annars staðar. Þar að auki þarf að styðja við neyðarúrræði og félagasamtök sem beita sér fyrir hagsmunum þessara hópa sem og fræðslu í skólum og meðal fullorðinna, til að mynda starfsmanna grunnþjónustu borgarinnar.

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Já. Stéttaskipting er víða og birtist sérstaklega skýrt í svokölluðum "kvennastörfum" í grunnþjónustu borgarinnar. Þar hefur útvistunarstefna verið rekin hart sem endar í enn verri láglaunastefnu, skertum réttindum og einangrun þessara kvenna, sem oft á tíðum eru bæði fátækar og af erlendum bakgrunn sem íþyngir einangruninni enn meir. Það er af þeim sökum sem við studdum við svokallaða Reykjavíkurleið, af illri nauðsyn, til að létta álagi á yfirþyrmandi meirihluta kvenna sem sinna störfum á leikskólum borgarinnar. Þá viljum við bæta starfsaðstæður þeirra með auknum og skylduðum undirbúningstíma, fjölga stöðugildum og vinna að því að hækka laun þeirra samhliða því að lækka verulega húsnæðiskostnað þessa hóps kvenna, enda langflestar á leigumarkaði líkt og annað lágtekjufólk, sér í lagi af erlendu bergi brotið eða bakgrunn. Það sama gildir um störf í mötuneytum, hjúkrunarþjónustu, heimaþjónustu og víðar. Við erum mótfallin launamun kynjanna, ójöfnuði í launastefnu borgarinnar útfrá stétt og á móti útvistun sem ofurselur starfsfólk hagnaðardrifnum einkaaðilum sem græða á því að lækka laun þeirra og undirmönnun sem slítur því starfsfólki út. Ekki tilviljun að konur í lágtekjustörfum enda í gífurlega háu hlutfalli á örorku síðar á ævinni.

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

Við styðjum það heils hugar, stefna okkar um jafnréttismál er afdráttarlaus: "Félagsleg staða, kyn, uppruni, kynferði, kynverund, fátækt eða fötlun skal heldur ekki skerða réttindi fólks að nokkru leyti og að sá stuðningur félags- eða heilbrigðisþjónusta sem langveikir eða fatlað fólk þarf að nýta sér til að sitja við sama borð og aðrir séu mannréttindi sem beri að virða samanber samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks og samning sameinuðu þjóðanna um réttindi geðfatlaðra sem ríkisstjórn Íslands ber að samþykkja og staðfesta. Þá skal virða allar alþjóðlegar mannréttindastefnur sem Ísland er aðili að og samþykkja hina ýmsu viðauka sem gerir yfirvöld raunverulega ábyrg og skyldar þau til að bregðast við óréttlæti svo sem húsnæðisleysi eða órétti á vinnumarkaði."

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Þá þjónustu er eðlilegast að veita í nánu samstarfi ríkis og sveitarfélaga hreinlega þar sem fjármagn þarf til svo að vel sé haldið utan um þá þjónustu. Sveitarfélögin eru hins vegar best í stakk búin til að sinna nærþjónustunni til þeirra hópa og sömuleiðis útvega öruggt húsnæði. Þar skiptir sköpum í Reykjavík að stórauka framboð af óhagnaðardrifnu húsnæði og félagslegu. Einnig á að veita bæði fullorðnum og börnum í slíkri stöðu alla sömu þjónustu og borgin veitir annars öðru fólki, það er óásættanlegt að mismuna fólki hvað það varðar, svo sem með aðgang að skólagöngu og öðru. Fólk er fólk og börn eru börn, sama hvaðan þau koma.

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig útúr slíkum aðstæðum?

Reykjavík, líkt og önnur sveitarfélög þarf auðvitað fylgjast grannt með borgarumhverfinu og vinna náið með lögreglu og yfirvöldum ef grunur vaknar um mansal. Húsnæðisöryggi og skjól er lykilatriði í að veita fólki í vændi og mansali útkomuleið úr þeim aðstæðum ef það kýs. Annars er fólk oft algerlega upp á glæpasamtök eða vinnuveitendur komið með húsaskjól eða fast í fátæktargildru og sjá sér eina leið færa að framfleyta sér með vændi. Áðurnefnd neyðarúrræði og félagasamtök þarf að styðja með auknum hætti. Skera þarf upp herör gegn starfsmannaleigum hjá útvistaðri þjónustu á meðan að unnið að því að innvista grunnþjónustunni aftur, sem tekur tíma.

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig? Jaðarsetning og þessi flóknu vandamál eru sannarlega samtvinnuð ótal öðrum breytum. Eitt öflugasta tólið til að greina þessa flóknu og marglaga stöðu er að horfa til stéttarskiptingar. Við vitum að konur og kvár standa hallari fæti gagnvart karlmönnum á ýmsan hátt, en við vitum líka að láglaunakonur, sér í lagi af erlendum uppruna og hvað þá af öðrum húðlit, standa enn hallari fæti gagnvart hvítum, betur stæðari íslenskum konum. Trans fólk eins og áður sagði á oft á tíðum mun erfiðara með að nálgast leiguhúsnæði, fólki er mismunað í atvinnuleit og mörgu öðru eftir samtvinnuðum breytum á borð við þessar. Okkar sýn í Sósíalistaflokknum er að stéttagreining sé eitt það sterkasta og öflugasta til að skila árangri í þessum málum. Við vitum að erlent og innlent láglaunafólk, sér í lagi konur í ýmsum illa launuðum umönnunar- eða ræstingarstörfum, ungt fólk, hinsegin, kynsegin og skynsegin fólk og öryrkjar eiga það sameiginlegt að stórum hluta til að eiga erfitt uppdráttar á húsnæðismarkaði. Það eitt að veita þessum hópum húsnæðisöryggi væri risavaxið stökk fram á við í að styrkja þeirra stöðu og öryggi í samfélaginu. Verkefnið klárast ekki þar, langt því frá, því það þarf að heyja þessa baráttu á ótal mörgum sviðum og frá ótal áttum. Fagþekking baráttusamtaka, fólksins sjálfs sem um ræðir, þetta eru allt ómetanlegir leiðarvísar í þessari baráttu og Sósíalistar standa með þeim.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Mannréttindaskrifstofa sinnir lögboðnu hlutverki og Sósíalistar munu standa vörð um hana. Ef efla þarf starfsemina þá verðum við alltaf fremst í röðinni að taka það samtal og skoða allar mögulegar leiðir til þess. Sparnað skal finna í útvistun grunnþjónustunnar, ekki með því að ráðast að mannréttindum og vernd þeirra.

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu? 

Miðflokkurinn mun styrkja raunveruleg úrræði fyrir brotaþola, bæta samstarf borgar við lögreglu, barnavernd og félagasamtaka og tryggja hraðari viðbrögð. 

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Miðflokkurinn telur að borgin eigi að starfa eftir jafnræðisreglu. Hún á að bregðast við ofbeldi, hótunum, einelti og niðurlægjandi hegðun með forvörnum, ábyrgð og heilbrigðum fyrirmyndum. Miðflokkurinn ber virðingu fyrir tjáningar- og skoðanafrelsi allra borgarbúa. Af hlutdrægum forsendum spurningarinnar má hins vegar greina andúð og fordóma í garð ákveðins hóps. Miðflokkurinn hafnar hvers kyns fordómum og mismunun en telur það ekki vera hlutverk borgarinnar að stjórna viðhorfum almennings með beinni íhlutun.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldisforvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Börn eiga fyrst og fremst að fá að vera börn. 

Miðflokkurinn styður aldursviðeigandi fræðslu um mörk, samþykki, virðingu og öryggi. Fullorðnum ber að taka tillit til þroska- og aðstöðumunar og viðkvæmrar stöðu barna. Virðing skal borin fyrir æru barna og friðhelgis. Fræðslu um kynjuð og kynferðisleg málefni skal aldrei háttað á leiðandi forsendum.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Öryggi og réttindi hinsegin fólks eiga að vera tryggð með sömu alvöru og réttindi allra annarra: gegn ofbeldi, hótunum, áreitni og mismunun. 

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Miðflokkurinn styður faglegt og gagnsætt mat á störfum borgarinnar, vinnuálagi og kjörum, svo sem með tilliti til kyns. 

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

Miðflokkurinn styður NPA og vill bæta framkvæmdina með skýrum og skilvirkum áherslum og gagnsærri forgangsröðun. 

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Þjónustan á fyrst og fremst að vera á ábyrgð ríkisins nema annað sé umsamið. Reykvíkingar eiga ekki að bera hlutfallslega meiri þunga af málaflokknum en önnur sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu. Borgin á aðeins að taka við verkefnum ef ábyrgð, fjármögnun og verkaskipting eru skýr. 

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig útúr slíkum aðstæðum?

Miðflokkurinn mun sporna gegn vændi og mansali í samstarfi við lögreglu, félags- og velferðarþjónustu, og heilbrigðiskerfi, og leita leiða til að styðja þolendur.

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Miðflokkurinn mun tryggja að félagsráðgjafar og aðrir fagaðilar meti raunverulegrar þjónustuþarfir allra borgarbúa sem þurfa á aðstoð að halda.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Við viljum leggja hana niður í núverandi mynd. Lögbundin jafnréttis- og mannréttindaverkefni eiga að færast inn í hefðbundna stjórnsýslu borgarinnar: mannauð, fjármál, velferð, skólaþjónustu og lögfræðiþjónustu. Mannréttindi eiga að vera til grundvallar í góðri stjórnsýslu, ekki samliggjandi sérkerfi utan hennar.

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu? 

Ofbeldi er samfélagsvandamál. Reykjavíkurborg hefur síðustu misseri samþykkt ýmiskonar aðgerðir til að vinna gegn kynbundnu ofbeldi í Reykjavík. Kjarninn af vandamálinu er samt alltaf samfélagið sem við búum í.

Líta þarf á ofbeldi í stóru samhengi. Ljóst er að kerfi Reykjavíkurborgar hefur leyft ofbeldi að þrífast þrátt fyrir ábendingar um t.d. ofbeldi innan barnaverndarkerfisins.

Samfélagið hefur leyft ofbeldi að eiga sér stað. Við virðumst alltaf vera til í að loka augunum gagnvart ofbeldi sem þau sem minna mega sín verða fyrir. Ofbeldi sprettur ekki upp úr tómarúmi heldur erum við að ala börnin okkar upp í þeirri trú að það er í lagi að sumir beiti ofbeldi; og þá sérstaklega fólk í valdastöðum. Ef að við sem samfélag ætlum raunverulega að koma í veg fyrir ofbeldi þá þurfum við að líta í spegilinn og taka ákvörðun um það að við ætlum aldrei að leyfa ofbeldi að viðgangast.

Píratar munu alltaf standa með þolendum ofbeldis og munu beita sér fyrir því að þjónusta og stuðningur séu veittur á forsendum þolenda en ekki til þess að leyfa gerendum að halda áfram að beita ofbeldi. Samstarfsverkefni borgarinnar Saman gegn ofbeldi varð nýlega 10 ára og munu Píratar áfram styðja við það verkefni. Við höfum síðasta kjörtímabilið skipulagt þemafundi í Mannréttindaráði með árangri sem sést í auknu samráði og samtali með og við minnihlutahópa innan öldungaráðs, fjölmenningarráðs, aðgengi fatlaðs fólks og ofbeldisvarnar með þemum sem líka tengjast lögbundnum verkefnum mannréttindaskrifstofu borgarinnar. Píratar telja gríðarlega mikilvægt að skrifstofan og verkefni hennar fá að halda áfram og starf ótengd þeim sviðum sem úttekt hennar varða. 

Forvarnarvinna er gríðarlega mikilvæg í þessu. Píratar munu tryggja að Aðgerðaáætlun Reykjavíkurborgar gegn ofbeldi 2025-2028, niðurstöður úttektar fordóma og rasisma innan borgarkerfisins og aðrar ofbeldisvarnarstefnur og verkefni verða notaðar áfram og innleiddar með bæði viðeigandi fjármögnun, eftirliti, samstarfi og aðlögun nýrra veruleika.

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Hluti af ástæðunni fyrir því að karlhvelið og tengdar afturhaldshreyfingar hafa náð að grassera á meðal ungra karlmanna og unglingsstráka á síðustu árum er að þessar hreyfingar bjóða upp á einhvers konar tengslamyndun og samfélag í þjóðfélagi sem að annars einkennist af tengslarofi. Það er ekki tilviljun að þessar hreyfingar efldust í covid faraldrinum og það er ekki tilviljun að margir af áhrifavöldum mannhvelsins markaðssetja sig sem lífstílsáhrifavalda fyrst og fremst, og selja síðan afturhaldssama og kvenfjandsamlega hugmyndafræði sem hluta af lífstílnum.

Til þess að sporna gegn þessu þarf að byggja um samfélag þar sem ungt fólk af öllum kynjum upplifir stuðning og samfélag, og fær tækifæri til þess að mynda jákvæð tengsl við jafnaldra sína í raunheimum frekar en á netinu. Það þarf fræðslu eins og við komum inn á í öðrum svörum, en það þarf líka öflugar félagsmiðstöðvar og félagsstarf fyrir unglinga og ungt fólk, það þarf þriðju rými þar sem ungt fólk fær að einfaldlega vera til í samfélaginu án þess að þurfa að borga fyrir aðgang.

Móteitrið gegn fasisma er samfélag.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldisforvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Já. Borgarstjórnarflokkur Pírata hefur beitt sér í mannréttindaráði fyrir aukinni fræðslu og stefnugerð fyrir grunnskóla. Í síðustu tveim meirihlutum hefur ráðinu tekist að fá stefnur í gegn er varða m.a. rasisma, og hafa varið kynfræðslu og hinsegin fræðslu og leiðbeiningar til nema, starfsfólks og foreldra. Við viljum tryggja að kynfræðsla, kynjafræði og ofbeldisforvarnir séu ávallt í boði í öllum grunnskólum Reykjavíkur og til þess að það verði að raunveruleika þarf að tryggja aukið samstarf, fjármagn og stuðning.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Já. Borgarstjórnarflokkur Pírata hefur beitt sér í mannréttindaráði fyrir aukinni fræðslu og stefnugerð fyrir grunnskóla. Í síðustu tveim Öryggi skapast ekki með kosningaloforðum heldur samfélagi sem tekur skýra afstöðu gegn hatri og við ætlum að halda áfram að vera sú rödd. Hinsegin fólk á ekki að berjast eitt fyrir eigin tilverurétti. Reykjavík á að vera borg þar sem fólk fær að lifa frjálst, sýnilegt og óhrætt.

Píratar munu aldrei gefa afslátt af réttindum og leggja sérstaka áherslu á réttindi hinsegin fólks, barna og ungmenna. Píratar eru meðvitaðir um að við lifum á fasískum tímum og þá er stemmning fyrir því að rúlla til baka réttindum eins og við höfum séð gerast erlendis. Við höfum sérstaklega fundið fyrir því í mannréttindaráði og höfum kallað aukafundi, sett sérstaka áherslu á hinsegin málefni innan ofbeldisvarna, eldri borgara, og fjölmenningar, varið regnbogavottunina sem flestir aðrir flokkar eru tilbúnir að losa sig við og lagt áherslu á algilda hönnun á klósettum og í sundi.

Píratar munu alltaf standa með hinsegin samfélaginu og réttindum. Við leggjum áherslu á rétt og frelsi til að öll eru örugg og dafna í samfélaginu á eigin forsendum og án heterónormatívra takmarkana.

Til að auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík þarf líka að tryggja fræðslu til starfsfólks borgarinnar, hafa gott aðgengi að kynhlutlausum klefum í sundi, auka hinsegin fræðslu í skólum, gera regnbogavottun að skyldu og ekki vali á starfsstöðum, og finna leiðir til að auka öryggi hinsegin ungmenna í strætó og almenningsrýmum.hefur ráðinu tekist að fá stefnur í gegn er varða m.a. rasisma, og hafa varið kynfræðslu og hinsegin fræðslu og leiðbeiningar til nema, starfsfólks og foreldra. Við viljum tryggja að kynfræðsla, kynjafræði og ofbeldisforvarnir séu ávallt í boði í öllum grunnskólum Reykjavíkur og til þess að það verði að raunveruleika þarf að tryggja aukið samstarf, fjármagn og stuðning.

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Í úttekt á rasisma og fordómum innan borgarkerfisins sem og í fjölmenningarstefnu borgarinnar sem Píratar tóku þátt í að vinna var skýrt að það hallar á konur af erlendum uppruna og eru aðgerðir í vændum til að betrumbæta starfsframa og vinnuumhverfi. Píratar styðja fleiri aðgerðir sem við teljum styðja við jafnrétti og bæta virði svokallaða kvennastarfa.

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

Píratar eru mikið stuðningsfólk enda er hugmyndafræðin á bakvið sjálfstætt líf nátengt grunnstefnu hreyfingarinnar um sjálfsákvörðunarrétt einstaklinga og að öll eigi að koma að ákvörðunum sem varða þau. Píratar vilja því halda áfram að fjölga NPA samningum og einfalda stuðnings og endurmats ferli í Reykjavík. Píratar voru hluti af því að gera aðgerðaráætlun til að stytta og forgangsraða svo unnt sé að tæma biðlista og til þess að það gerist þarf að tryggja bæði sterka pólitíska áherslu og fjármagn fyrir NPA samninga.

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Já. Sveitarfélög eru best til þess fallinn að veita slíka þjónustu og veita raunverulegan stuðning og aðgengi að nærþjónustu. Píratar hafa í velferðarráði tekið skýra afstöðu gegn aðgerðum ríkisins því við viljum tryggja að umsækjendur um alþjóðlega vernd hafi aðgengi að grundvallar þjónustu svo sem öruggu húsnæði, aðgengi að heilbrigðisþjónustu, börn eiga að hafa aðgengi að skóla og frístundum. Píratar vilja ekki miða of mikið inn á að öll þurfi að læra íslensku frá sínum fyrsta degi á Íslandi heldur viljum við frekar tryggja að fólk geti fengið upplýsingar og aðstoð á tungumáli sem þau skilja.

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig útúr slíkum aðstæðum?

Eina leiðin til þess að koma í veg fyrir það að fólk sé að fara yfir mörkin sín vegna neyðar er að koma í veg fyrir sárafátækt og styrkja samvinnu við meðferðarúrræði sem vinna út frá áfallamiðaðri nálgun fyrir fólk með vímuefnavanda.

Við viljum einnig að Reykjavíkurborg leggi til fjármagn til þess að skapa og viðhalda sterkri og heildrænni stuðningsþjónustu fyrir fólk í vændi eða kynlífsvinnu sem aðstoðar þau sem vilja hætta til þess, og veitir meðal annars lagaleg ráðgjöf og sálrænan stuðning til þeirra sem ekki vilja eða ekki geta hætt. Sú þjónusta þarf að okkar mati að vera þverfagleg, lágþröskulda og byggð á skaðaminnkandi nálgun.

Til þess að svoleiðis þjónusta gangi upp þarf hún að vera sköpuð í samvinnu við samtök þolenda mansals, vændis og kynlífsverkafólks, sem og sérfræðinga innan velferðarsviðs borgarinnar.

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Píratar voru leiðandi í því að fá fjölmenningarstefnu Reykjavíkur samþykkta á líðandi kjörtímabili. Píratar munu tryggja innleiðingu fjölmenningarstefnunnar og að aðgerðaráætlun sé fjármögnuð og henni fylgt eftir á næsta kjörtímabili.

Píratar vilja tryggja mannréttindi borgarbúa óháð uppruna þeirra, litarhætti, þjóðerni, menningarlegs bakgrunns eða hvers kyns flokkunar sem byggð er á kynþáttahyggju. Öll hafa jafnan rétt til þátttöku í samfélaginu og þarf að tryggja að fólk sem skilur ekki íslensku geti nálgast upplýsingar er varða þau og haft áhrif á ákvarðanatöku í samfélaginu sem þau búa í.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Píratar telja að mannréttindi eigi að vera í forgrunni í allri ákvarðanatöku borgarinnar. Því viljum við efla starfsemi Mannréttindaskrifstofu með því að auka fjárframlag í takti við þau verkefni sem eru á höndum skrifstofunnar

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu?

Kynbundið ofbeldi er alvarlegt samfélagslegt vandamál sem verður að taka föstum tökum. Framboðið leggur áherslu á skýr viðbrögð, virka forvarnarvinnu og öfluga þjónustu við þolendur, í nánu samstarfi við lögreglu, heilbrigðiskerfi og frjáls félagasamtök. Aðgerðir eiga að beinast bæði að vernd þolenda og ábyrgð gerenda.

Já. Áhersla verður lögð á að styrkja núverandi úrræði fremur en að fjölga flóknum kerfum. Forvarnir þurfa að hefjast snemma, vera gagnreyndar og miða að því að stöðva ofbeldi með fyrirbyggjandi aðgerðum.

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Framboðið hafnar bæði gamaldags kynhlutverkum og hugmyndafræðilegum öfgum. Lausnin felst í að efla gagnrýna hugsun, ábyrga fræðslu og virka foreldrasamvinnu, ekki í ritskoðun eða skoðanastýringu.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldi forvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Kynfræðsla á að vera aldurslega viðeigandi, hlutlaus og byggð á staðreyndum, með áherslu á virðingu, mörk og ábyrgð. Skólinn á ekki að ganga inn á hlutverk foreldra, heldur vinna með þeim.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Réttindi hinsegin fólks eru mannréttindi og eru þannig tryggð fyrir lögum. Framboðið mun ekki styðja bakslag í réttindum en leggur jafnframt áherslu á að réttindi byggjast á jafnræði laga.

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Framboðið flokkar ekki störf eftir kynjum og virðir jafnrétti kynjanna til allra starfa. Laun og kjör eiga að byggjast á ábyrgð, hæfni og eðli starfa, ekki kyni. Framboðið styður gagnreyndar launagreiningar, einföld kerfi og sanngjörn laun fyrir unnin störf.

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

NPA er mikilvægt tæki til aukins sjálfstæðis fatlaðs fólks. Framboðið styður áframhaldandi þróun NPA með áherslu á sjálfbærni, skýra ábyrgð og að kerfið þjóni notendum en ekki flækjustigi stjórnsýslunnar.

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Meginábyrgð á hælismálum er hjá ríkinu. Reykjavíkurborg á ekki að axla ábyrgð sem hún hefur hvorki lagaheimild né bolmagn til. Þjónusta þarf að vera mannúðleg, skýr og skipulögð, en einnig sanngjörn gagnvart borgarbúum.

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig út úr slíkum aðstæðum?

Framboðið styður harðar aðgerðir gegn skipulögðum glæpum, mansali, ofbeldi og misnotkun fólks. Samhliða því þarf markvissan stuðning til að hjálpa einstaklingum út úr aðstæðum vændis, með bata-, meðferðar-  og endurhæfingarúrræðum.

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Allir eiga að njóta sömu mannréttinda fyrir lögum. Framboðið leggur áherslu á einstaklingsmiðaðar lausnir, ekki flókna flokkun fólks í hópa sem grafa undan samheldni og jafnræði.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? 

Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Mannréttindaverkefni borgarinnar þurfa að vera gegnsæ, skilvirk og innan lagaheimilda sveitarfélagsins. Framboðið vill endurskoða hlutverk skrifstofunnar þannig að verkefni hennar nýtist öllum borgarbúum. Lagaskyldum sveitarfélagsins um samþættingu jafnréttissjónarmiða verður sinnt, en með hófsemi, ábyrgð og skýrum mælikvörðum.

1. Hvað hyggst framboðið gera varðandi kynbundið ofbeldi í Reykjavík? Eru einhverjar aðgerðir í kortunum til að auka þjónustu, stuðning og forvarnavinnu?

Reykjavík á alltaf að vera í forystu í jafnréttismálum. Við viljum styrkja þjónustu og stuðning við þolendur kynbundins ofbeldis og efla ofbeldisforvarnir. Áherslan verður á fræðslu, skýra verkferla og samstarf, m.a. við Bjarkarhlíð, Kvennaathvarfið, Stígamót, Samtökin ’78, lögreglu og aðra aðila sem hafa sérþekkingu á málaflokknum.

Við viljum halda áfram að efla verkefnið Saman gegn ofbeldi þannig að brotaþolar fái hraðari og samhæfðari þjónustu frá félagsþjónustu, lögreglu og heilbrigðiskerfi. Við viljum koma á lágþröskuldaþjónustu inni í grunnskólum þar sem börn og unglingar geta meðal annars leitað aðstoðar vegna ofbeldis og áreitni. Við viljum auka stuðning við börn sem verða fyrir eða verða vitni að ofbeldi, meðal annars með samhæfðari viðbrögðum skóla, félagsþjónustu og barnaverndar, auk þess að styðja við Púlsinn sem er viðbragðsteymi fyrir börn sem beita ofbeldi.

Þá er mikilvægt að bæta aðgengi að þjónustu fyrir hópa sem eru sérstaklega berskjaldaðir gagnvart ofbeldi, þar á meðal fatlað fólk, hinsegin fólk og innflytjendur. Við viljum jafnframt efla ráðgjafateymið um kynferðisofbeldi fyrir skóla- og frístundastarf svo að rétt sé brugðist við ofbeldi og að starfsfólk fái faglegan stuðning þegar mál koma upp.

2. Hvernig hyggst framboðið sporna gegn áhrifum mannhvelsins og áhrifavalda sem hvetja ungt fólk til að uppfylla kynhlutverk frá fyrri hluta 20. aldar?

Við viljum mæta þessu með öflugri jafnréttis-, kynja- og miðlalæsisfræðslu í skólum og frístundastarfi. Sérstök áhersla verði á staðalmyndir, heilbrigð samskipti, mörk, samþykki og gagnrýna umræðu um samfélagsmiðla og áhrifavalda. Frístundastarfsfólk borgarinnar hefur ríku hlutverki að gegna í þessari vinnu og vill Samfylkingin leggja áherslu á að styðja við forvarnastarf á þeirra vegum. Sérstök áhersla er á að efla starf fyrir 10-12 ára og 16-18 ára.

3. Eru einhverjar fyrirætlanir af hálfu framboðsins um aukinn stuðning við kynfræðslu, kynjafræði og ofbeldi forvarnir í grunnskólum Reykjavíkur?

Já, við viljum efla jafnréttisskólann og tryggja öllum börnum og unglingum kyn-, kynja- og hinseginfræðslu í samræmi við aldur og þroska. Við viljum styðja við Viku6 og námsefni/verkefni eins og Örugg saman, Sjúk ást og Stopp ofbeldi. Þau fjalla m.a. um kynheilbrigði, staðalmyndir, ofbeldi í samböndum, kynferðisofbeldi og heilbrigð samskipti. Mikilvægt er að virkja bæði skólana og frístundastarf borgarinnar til að standa að þessari fræðslu.

4. Hvernig ætlar framboðið að takast á við bakslag í réttindabaráttu hinsegin fólks? -Hvernig hyggst framboðið auka öryggi hinsegin fólks í Reykjavík?

Við munum leggja kapp á að skapa borgarumhverfi þar sem enginn upplifir útilokun á grundvelli kyns, kynvitundar eða kynhneigðar. Við viljum verja og efla stuðning við hinseginvæna þjónustu, regnbogavottun starfsstaða, ráðgjöf í samstarfi við Samtökin ’78 og Hinsegin félagsmiðstöðina. Einnig þarf markvissa fræðslu til starfsfólks um heimilisofbeldi og aðrar birtingarmyndir ofbeldis gegn hinsegin fólki. Við viljum stuðla að hinseginvænu skólakerfi og tryggja að bæði nemendur og starfsfólk leik- og grunnskóla, frístundaheimila og íþróttafélaga fái fræðslu sem dregur úr fordómum og skapar jákvæðar aðstæður fyrir hinsegin börn og ungmenni.

5. Eru einhverjar aðgerðir fyrirhugaðar til að endurmeta virði kvennastarfa í Reykjavík?

Við teljum mikilvægt að leiðrétta kerfisbundið vanmat á störfum þar sem konur eru í meirihluta, sérstaklega í mennta- og velferðarþjónustu. Við viljum halda áfram árlegum launagreiningum, bregðast við kynbundnum launamun og þróa áfram starfsmatskerfi sveitarfélaga þannig að sömu eða jafnverðmæt störf séu metin og launuð með sanngjörnum hætti. Það viljum við meðal annars gera með því að styðja Jafnlaunastofu við rekstur starfsmatsins, þróun virðismatskerfa fyrir kennarastörf og önnur störf hjá ríkinu, og miðlun þekkingar á sviði jafnlaunamála, með það að markmiði að útrýma launamisrétti.

6. Hver er stefna framboðsins varðandi áframhaldandi þróun NPA í Reykjavík?

Samfylkingin styður hugmyndafræði um sjálfstætt líf og við munum beita okkur fyrir samstarfi við ríkið til að styrkja NPA-þjónustuna enn frekar. Við viljum gera lengri samninga í stað þess að endurskoða þá árlega eins og núverandi fyrirkomulag gerir ráð fyrir. Hugmyndin er að gera 12 mánaða samning í upphafi og síðan samninga til allt að þriggja ára. Fólk með NPA hefur bent á að árlegir samningar skapi óvissu og dragi úr öryggi. Markmiðið er að fólk geti lifað sjálfstæðu lífi á eigin forsendum með fyrirsjáanlegri þjónustu og auknu öryggi.

7. Mun framboðið beita sér fyrir því að þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd færist aftur til sveitarfélaga? Hvernig sér framboðið fyrir sér að bæta aðbúnað þess hóps að öðru leyti?

Við teljum mjög mikilvægt að sveitarfélög geti áfram sinnt þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd ef ríkið tryggir fulla fjármögnun og skýra ábyrgð. Það er nauðsynlegt að vel sé hlúð að fólki sem er flýr stríð og hörmungar - þá sér í lagi að börn fái tækifæri til að leika sér og þroskast. Við teljum mikilvægt að börn og unglingar geti sótt skóla, leikskóla og frístundir á meðan beðið er eftir að umsókn sé afgreidd og teljum óásættanlegt að börn séu vistuð í úrræðum þar sem þau fá hvorki tækifæri til þess að ganga í skóla né að boðið sé upp á ásættanlega leikaðstöðu eins og er til dæmis tilfellið við JL húsið í Reykjavík.

8. Hvaða aðgerðir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir vændi og mansal hvernig hyggst framboðið styðja fólk til að vinna sig út úr slíkum aðstæðum?

Við viljum að Reykjavík taki skýra afstöðu gegn vændi og mansali og vinni markvisst að því að fólk geti komist út úr slíkum aðstæðum. Það þarf að tryggja öruggt húsnæði, aðgengi að heilbrigðis- og félagsþjónustu, ráðgjöf og stuðning til fjárhagslegs sjálfstæðis svo fólk neyðist ekki til að vera áfram í ofbeldisaðstæðum. Þá er mikilvægt að huga sérstaklega að stöðu heimilislausra kvenna og kvenna með virkan vímuefnavanda sem eru oft í mjög berskjaldaðri stöðu gagnvart ofbeldi, mansali og kynferðislegri misnotkun.

Við viljum jafnframt efla fræðslu til starfsfólks borgarinnar um vændi og mansal, meðal annars í samstarfi við Stígamót, og tryggja skýra verkferla og samstarf við Bjarkarhlíð, lögreglu, verkalýðsfélög og eftirlitsaðila. Mikilvægt er að þjónustan sé veitt á fordómalausan hátt og byggi á öryggi og mannréttindum brotaþola.

9. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi samtvinnaða (intersectional) nálgun í mannréttindamálum? Verður sjónum beint sérstaklega að jaðarsettu fólki, t.d. í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi, launamun og aðgengi að þjónustu? Hvernig?

Samfylkingin leggur áherslu á að allt starf borgarinnar taki mið af því að fólk getur orðið fyrir mismunun eða jaðarsetningu á fleiri en einum grundvelli í einu, til dæmis vegna kyns, fötlunar, uppruna, kynhneigðar eða efnahagsstöðu. Þá nálgun höfum við að leiðarljósi þegar við tökum stefnumarkandi ákvarðanir t.a.m. um þjónustu og fjármögnun.

Við höfum m.a. lagt áherslu á aukinn stuðning við skóla í viðkvæmari hverfum sem og þjónustu við fólk sem býr við heimilisleysi. Þá viljum við tryggja markvisst samráð við notendur og hagsmunasamtök svo reynsla jaðarsettra hópa hafi raunveruleg áhrif á stefnumótun og þjónustu borgarinnar.

10. Hvað hyggst framboðið fyrir varðandi mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar? 

Ef framboðið hyggst efla starfsemina, hvernig á að gera það? Ef framboðið hyggst leggja skrifstofuna niður, hvaða verkefni á þá að afleggja? -Hvernig hyggst framboðið þá uppfylla lagaskyldur sveitarfélagsins um samþættingu kynja- og jafnréttissjónarmiða við alla stefnumótun og áætlanagerð og stuðla að jafnrétti og jafnri meðferð við ráðstöfun fjármagns í þjónustu sveitarfélagsins?

Við viljum efla hana, ekki leggja hana niður. Hún hefur lykilhlutverki að gegna við að framfylgja mannréttindastefnu borgarinnar, samþætta jafnréttissjónarmið í stefnumótun og þjónustu, fylgja eftir aðgerðaáætlunum, sinna fræðslu og samráði. Að leggja niður Mannréttindaskrifstofu Reykjavíkur á tímum þar sem mannréttindi eiga undir högg að sækja um allan heim í nafni hagræðingar er glapræði. Það styður Samfylkingin ekki.